بررسی مهم‌ترین عیوب فرش دستباف

عیوب فرش به مجموعه ایراداتی گفته می‌شود که موجب کاهش کیفیت فرش و در نتیجه کاهش کارایی، زیبایی و عمر آن می‌شود. عیوب فرش به دلایل گوناگونی رخ می‌دهد. بسیاری از این عیوب در تولید مواد اولیه بافت فرش یعنی در مرحله ریسندگی و رنگ‌رزی رخ می‌دهد. موارد دیگری از عیوب ممکن است در مرحله تولید و بافت فرش رخ دهد. این مشکل معمولا به دلیل متخصص نبودن بافنده و ایراد در روش بافت و یا نقشه ایجاد می‌شود. در نهایت بعضی از عیوب نیز در حمل و نقل و در طول استفاده از قالی رخ می‌دهد. به همین دلیل است که توصیه می‌کنیم برای شستشوی فرش خود، از خدمات فرش شویی های معتبر و باسابقه استفاده کنید.

مهم‌ترین و متداول‌ترین عیوب فرش دستبافت

در این مقاله قالیشویی عابدینی، معتبرترین قالیشویی تهران ،می‌خواهیم چند نمونه از مهم‌ترین و متداول‌ترین عیوب فرش دستباف را به شما معرفی کنیم. آشنایی با این موارد در شناخت فرش‌های سالم از ناسالم بسیار مهم است.

بالازدگی و پایین‌زدگی

این مشکل در مراحل بافت فرش ایجاد می‌شود. منظور از بالازدگی، افزایش طول فرش بیشتر از مقدار تعریف شده است. منظور از پایین‌زدگی نیز کاهش طول فرش از این میزان استاندارد است.
بالازدگی و پایین‌زدگی معمولا به دلیل نامناسب بودن خامه و تار و پول انتخابی رخ می‌دهد. یک بافنده حرفه‌ای، یا شخصی که بر اساس نقشه، نخ‌های لازم را برای بافت فرش معرفی می‌کند؛ باید در انجام این انتخاب‌ها حرفه‌ای باشد. در غیر این صورت ممکن است با انتخاب نخ‌هایی با جنس و ضخامت نامناسب، موجب بالازدگی یا پایین‌زدگی فرش شود.

اعواج در گل‌های فرش

به گل‌های قرینه نقش بسته بر فرش دقت کنید. دو گل مشابه که به صورت قرینه روی فرش بافته شده‌اند از نظر ظاهری و اندازه باید با یک‌دیگر کاملا مشابه باشند. یکی دیگر از عیوب فرش دستباف می‌تواند مشابه نبودن همین گل‌های قرینه باشد. در این شرایط معمولا گل‌ها از نظر ارتفاع یا عرض با یک‌دیگر تفاوت دارند.
این ایراد معمولا به دلیل حرفه‌ای نبودن بافنده رخ می‌دهد. در واقع وقتی سفتی گره‌های فرش، سفتی پود کوبیده شده به کمک دف و فاصله تارها از یک‌دیگر، یک‌نواخت نباشد؛ در نهایت باید منتظر این مشکل در فرش بافته شده باشید.

لوله شدن لبه فرش

یکی از عیوب فرش دستباف لوله شدن لبه‌های آن به داخل است. این عیب اگر زیاد نباشد؛ می‌توان آن را به کمک چرم دوزی در لبه‌های فرش و سایر روش‌های متداول کنترل کرد. اما در اغلب موارد متاسفانه این عیب قابل کنترل نیست؛ و پس از صاف کردن فرش دوباره از لبه‌ها به مرور جمع می‌شود.
علت این مشکل نیز فشار بیش از حد بافنده هنگام کوبیدن دف است. نکته بسیار مهم این است که اگر دف با فشاری کمتر از استاندارد کوبیده شود؛ فرش استحکام لازم را نداشته و اگر محکم‌تر از حد لازم کوبیده شود؛ باعث لوله شدن لبه‌های فرش خواهد شد.

چند چین و یک پود

یک فرش دستباف استاندارد، باید به ازای هر رج بافته شدن، یک پود رو و یک پود زیر داشته باشد. در واقع بافنده پس از بافت یک رج، یک پود زیر و یک پود رو را به کمک دف روی رج بافته شده نصب می‌کند.
متاسفانه گاهی به دلایل مختلف، از جمله صرفه‌جویی در هزینه و افزایش سرعت بافت، به جای رد کردن پود پس از هر رج، این کار را هر چند رج یک‌بار انجام می‌دهند. تشخیص این عیب با مشاهده دقیق پشت فرش ممکن می‌شود. طبیعتا وجود این مشکل می‌تواند موجب کاهش استحکام و در نتیجه عمر فرش شود.