انواع طرح فرش ایرانی در سایت بهترین قالیشویی تهران

انواع طرح فرش ایرانی را بشناسیم

طرح‌های فرش ایرانی تنوع زیادی دارد و از این رو اعتبار خاصی به هنر فرش‌بافی در ایران بخشیده است که در این مطلب با انواع طرح فرش ایرانی به طور مختصر آشنا می‌شویم.

جایگاه طرح فرش ایرانی در هنرهای ایرانی

فرش ایرانی از دیرباز جایگاه برجسته‌ای در میان هنرهای ایرانی داشته و دارد و در جهان به عنوان نماد هنر ایرانی شناخته می‌شود. قالی و فرش های دستباف در طرح هایی دلنشین و چشم نواز بافته می شوند و از آن ها می توان در جاهای مختلف منزل استفاده کرد. 
فرش دستبافت ایرانی در هر منطقه‌ای از ایران با شیوه خاصی بافته می‌شود و طرح و نقشش متفاوت است. گره گذاری به هنگام بافت نیز در جاهای مختلف، متفاوت است. به عنوان مثال گره های ترکی و گره های فارسی ممکن است استفاده شود.
در گره ترکی پرز فرش به دور دو تار زیر و رو گره می خورد و گره فارسی گره ای است که در آن پرز فرش به دور یک تار گره می خورد و سپس از پشت تار بعدی بیرون می آیدو یا چپ به راست و یا راست به چپ.
این نوع فرش ها حکم یک اثر هنری را دارند و بافتن آن ها ممکن است ماه ها یا سال ها طول بکشد. بهترین کار این است که شستشوی فرش خود را به خدمات قالیشویی بسپارید تا جلوه بی نظیر خود را حفظ کند. طرح فرش ایرانی بر اساس تقسیم‌بندی شرکت سهامی فرش ایران به ۱۹ گروه اصلی تقسیم می‌شوند.

انواع طرح فرش ایرانی

همان طور که اشاره شد فرش ایرانی دستبافت طرح های مختلفی دارد که هم در ایران و هم سراسر جهان طرفداران زیادی دارند. این طرح ها عبارتند از :

فرش‌های طرح‌ شاه عباسی

گل معروف شاه عباسی اساس تمام طرح‌های شاه عباسی در فرش ایرانی است. افشان شاه عباسی، لچک ترنج شاه عباسی، شاه عباسی درختی و… انواع طرح‌های این گروه است.

طرح فرش ایرانی فرش‌های طرح‌ شاه عباسی

فرش‌های طرح بته جقه

این طرح نیز تنوع زیادی دارد و در اندازه و شکل‌های مختلف بافته می‌شود. بته جقه، بته سرابندی، بته شاخ گوزن، هشت گل، بته قلمکار اصفهان، بته لچک ترنج، بته افشاری، بته سنندج و… طرح‌های مشهور بته جقه هستند.

فرش‌های طرح ماهی درهم

این طرح از رایج‌ترین و پرقدمت‌‌ترین طرح‌های فرش ایرانی است. ماهی زنبوری، ماهی هراتی، زیره ماهی، ماهی کردستان و… انواع طرح ماهی درهم است. این طرح در ابتدا در شهر هرات افغانستان ابداع شد که در زمان هرات جزو ایران بود.

پس از آن بافندگان تبریزی این طرح را ادامه دادند و فرش هایی در رنگ های مسی، کرم و سورمه ای با این طرح تولید می کنند. از مهمترین طرح های نقشه ماهی می توان طرح های کمال الملک، قاب قرآنی، موج مهر و عبداللهی را نام برد.

فرش‌های طرح ماهی درهم

طرح‌های آثار باستانی و ابنیه اسلامی

طرح‌هایی نظیر مسجد شیخ لطف‌الله، مسجد کبود، مسجد شاه اصفهان، مقبره شیخ صفی، طاق بستان، تخت جمشید، طاق کسری و… در این تقسیم‌بندی گنجانده شده‌اند. این طرح‌ها با الهام از بناها و کاشی‌کاری‌های آنها ایجاد شده است.

فرش‌های طرح افشان

در این طرح تمام گل و برگ‌ها در سطح فرش پراکنده و اصطلاحا افشان می‌شوند. سراسر فرش را پر می کنند و به صورت ردیفی قرار گرفته اند. در این طرح قرینه‌ای وجود ندارد. افشان ترنجی، افشان دسته‌گلی، افشان حیوان‌دار، افشان ختایی و… از طرح‌های افشان محسوب می‌شوند. این طرح از زمان صفویه باب شده است در نقاط مختلف ایران بافته می شود و مختص به جای خاصی نیست.

فرش‌های طرح‌ اقتباسی

طرح‌های شناخته‌شده قفقازی و کوبلنی معروف‌ترین طرح‌های این گروه هستند که شباهت زیادی به نقش فرش کشورهای همسایه ایران و مناطق مرزی دارد.

بیشتر بدانید : “روش نگهداری فرش دستباف

فرش‌های طرح اسلیمی

اسلیمی یکی از انواع طرح فرش ایرانی است که از تنوع بسیاری برخوردار است. معروف‌ترین طرح آن، اسلیمی دهن اژدر است. در طرح اسلیمی تغییرات زیادی صورت گرفته است و در نتیجه به گروه‌های فرعی زیادی تقسیم شده است. اسلیمی شکسته، اسلیمی بندی، اسلیمی لچک ترنج، اسلیمی ماری و… انواع مهم اسلیمی هستند.

فرش‌های طرح اسلیمی

فرش‌های طرح درختی

طرح درختی به طبیعت شباهت زیادی دارد. درختی سبزی کار یا آب‌نما، درختی جانوری یا حیوان‌دار، درختی سروی، درختی ترنج‌دار و درختی گلدانی طرح‌های مشهور طرح درختی هستند.

فرش‌های طرح بندی یا واگیره‌ای

در این طرح یک قطعه کوچک از طرح در کل نقشه فرش تکرار می‌شود. طرح‌های فرعی طرح بندی عبارت است از: بندی پیچک، بندی کتیبه‌ای، بندی اسلیمی، بندی قالب خشتی، بندی ترنج‌دار، بندی سروی، بندی مجلسی، بندی درختی، بندی خوشه انگوری و… .

فرش‌های طرح بخارا یا ترکمن

این طرح در گروه طرح‌های ایلی و خاص مردم عشایر و کوچ‌نشین قرار دارد. فرش‌های دارای این طرح بدون نقشه و به طور ذهنی بافته می‌شوند.

انواع طرح ترکمن عبارت است از: ترکمنی شانه‌ای، ترکمنی آخال، ترکمنی قاب یمونی، ترکمنی چشم آهو، ترکمنی خورجینی و ترکمنی چهار قاب.

فرش‌های طرح شکارگاه

در این طرح سوارکار، تیر و کمان، نیزه، درخت و گل به چشم می‌خورد. شکارگاه درختی، شکارگاه قابی، شکارگاه ترنج‌دار، شکارگاه لچک ترنج و شکارگاه سراسری انواع طرح شکارگاه است.

فرش‌های طرح قابی

طرح قابی از تعدادی قاب‌های مختلف که به طور منظم کنار هم قرار گرفته‌اند تشکیل شده است. داخل هر قاب با گل و برگ‌های مختلف تزیین می‌شود. قابی اسلیمی، قابی ستونی و قابی قرآنی کرمان طرح‌های فرعی طرح قابی است.

فرش‌های طرح گل فرنگ

این طرح بر اساس شکل گل‌های طبیعی مانند رز با رنگ‌های روشن در نظر گرفته می‌شود. گل فرنگ بیجار، گل فرنگ گل و بلبل، گل فرنگ دسته گلی، افشان گل فرنگ و… طرح‌های گل فرنگ به شمار می‌آیند.

فرش‌های گلدانی

این طرح مربوط به دوران صفویه می شود، به صورت یک گلدان بزرگ تمام سطح فرش را دربرمی‌گیرد. گلدانی دوطرفه، گلدانی ختایی، گلدانی سراسری، گلدانی محرابی، گلدانی تکراری، گلدانی لچک ترنج و… انواع طرح گلدانی است. زمینه داخلی فرش نیز پر شده است از گل ها و برگ ها و ساقه های متوالی. بافندگان فرش در کاشان، قم، کرمان و تبریز از این طرح استفاده میکنند.

فرش‌های گلدانی از انواع طرح فرش دستبافت

فرش‌های طرح محرابی

این طرح با الهام از محراب که محل نماز گزاردن امام جماعت است تهیه شده است. محراب گلدانی، محراب قندیلی و محراب درختی از طر‌ح‌های محرابی هستند.

فرش‌های با طرح هندسی

اشکال هندسی در این طرح فرش به کار می‌رود. هندسی ترنج‌دار، هندسی لچک ترنج، هندسی ستاره، هندسی بندی قابی، هندسی خاتم شیرازی و… از طرح‌های مهم این گروه است.

فرش‌های طرح محرمات

این طرح به قلمدانی نیز مشهور است. قلمدانی سراسری، طرح بته با زمینه رنگی و گل ریز با زمینه یک‌رنگ طرح‌های فرعی این گروه است.

فرش‌های طرح تلفیقی

این طرح‌ها در اثر ترکیب و تلفیق دو یا چند طرح اصلی به وجود آمده‌اند و تنوع گسترده‌ای دارند.

بیشتر بدانید : ” ۶ روش تشخیص فرش دستباف خوب

اشتراک گذاری مطلب در

مطالب و مقالات مفید درباره شسشوی فرش، مبل شویی و ...

لکه بر قوی برای مبل

بهترین لکه بر فرش و مبل

بهترین لکه بر فرش و مبل مواد طبیعی هستند که در این مقاله به شما معرفی می‌کنیم. اما در ادامه

فرش وینتیج

تفاوت فرش وینتیج و معمولی

فرش‌های قدیمی دوباره به صحنه مد در دکوراسیون خانه‌ها بازگشته‌اند. البته این بازگشت با توجه به این همه زیبایی و

دیدگاه های کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست مطالب

مطالب مفید و خواندنی دیگر